Çağdaş Kavramlar ve Düzenler

Çağdaş Kavramlar ve Düzenler

Bireysel ve toplumsal tek insanların g aştığı bir dünya hayatımızı derinden etkileyen “çağdaş düzenleri v kavramları anlamak, sanıldı nın aksine güç bir iştir ve yoğ bir çaba ister.” der ‘Çağdaş Kavramların’ yazarı Ali Bulaç.

Gerçekten de bu konu içer açısından birçok zorlukları barındırdığından olsa gerek, çok kişi, çağdaş dünyada yaşıyor ol- masına rağmen, hemen hem bu konularla ilgili ciddi bir o yapmamış, üzerine düşmemiş,
ciddiyetini anlayamamış ya da çoğu kez olduğu üzere, kendisi de çağdaş bir dün- yada ve ortamda yaşamasına rağmen birtakım argümanlarla bu işi ‘batıl’ bulduğu için öteleyip durmuştur. Ama süreç onu çağdaş düzenler içerisinde ‘garip bir şekilde ve türüne özgü şartlarda’ yaşamaya mahkûm etmiş ve kavramlar kendisini ona alabildiğine dayatmıştır.

Ali Bulaç’ın bu eseri, kaleme alındığı ilk gün- den buyana, kırk küsur yıldır, içeriğine yönelik temel esprisine dokunulmadan, konunun daha da anlaşılması açısından ‘önemine binaen’ güncellendiği söz konusu edildiğinde eser şimdiden klasikler arasında kendine özgü yerini alacaktır.

Bu eserin yazılış sürecine dair şunları söylenebilir: 70’li yılların ortalarında, o dönem İstanbul Fatih’te bir lisede öğretmenlik yapan şehit Sedat Yenigün’ün ‘sol görüşlü’ öğrencileri için, İslâm’ın nasıl bir din olduğu ve ona ait bir sistemin nasıl ve hangi temeller üzerinde bulunduğu ve İslâm’ın ‘yaşanılan gün’ e dair neler söylediği ve nasıl çözümler sunduğu konusundaki yaklaşımlarının soruların cevaplandırılması adına Ali Bulaç’a konu ile ilgili bir eserin yazılması teklif edilmiş..

Bu çalışma Bulaç’ın gün- ler süren okuma ve yazma sürecinden sonra, yazılan metinlerin sınıfta sol görüşlü öğrencilerle birlikte okunması, eleştiri getirilmesi ve yapılan eleş- ilerin dikkate alınarak konuya dâhil edilmesi sonucunda ortaya çıkmıştı. Ki o dönemlerde ğdaş kavramların birtakım mülahazalarla kendini dayatması akabinde de komünizm, faşizm, kapitalizm, sekülerizm gibi hem düşünsel ve hem de yönetimsel biçimler içerisinde kendine yer bulması böyle bir çalışmayı elzem kılıyordu. Ama buna rağmen, ülke Müslümanlarının büyük bölümü, artık giderek muhafazakârlık ideolojisi üzerinden modern ve çağdaş olmaya yüz tuttukları halde
–ki bundan kaçışta pek mümkün görünmüyor- konunun ne vahametini, ne içeriğini ve ne de halen neyi içerdiğini ve neyi de içermediğini anlamış ve kavramış görünmüyordu.

Bulaç ‘çağdaş’ olmakla ilgili şunları söylemektedir; “Çağdaş olmak, çağın kendine özgü alanı içinde bugünkü modern telakkiye göre düşünmek, yaşamak ve tasarlamaktır. Şu halde çağdaşlık, öncelikli bir tercihtir. Bir Müslüman da başlangıçta kendini kavramın bu geniş ve kapsayıcı alanına göre gözden geçirmeli.”

Bulaç kitabın, konu itibarıyla ele alınışına dair; “Amaç, içinde yaşadığı kültürel ve sosyal çevreyi anlama ihtiyacını duyan genç kuşaklara ve ‘çağını sorgulamak isteyen’ aydınlara modern dünyayı biçimlendiren sosyal ve ekonomik düzenlerle bunları besleyen kavramlara ilişkin doğru ve sağlıklı bilgiler vermek, eleştirme ve alternatifler arama yollarını göstermektedir.”

Eser karşılaştırmalı olarak bir ‘önsöz’, giriş ve iki ‘temel’ bölümden oluşmakta, sonunda ise, İslâm’ın önemi ve özelliği bu kavramlardan hare- ketle ortaya konmakta ve hem de sözünü ettiğimiz çağdaş kavramlardan yola çıkarak sağlıklı ve emin bir düzen arayışının izlerini sürdürmektedir.

Eserin bizce en önemli yanı, okuyucuyu çağdaşlık halleri ile ilgili bilginin yanında, yetmişlere ait bir anlatım tarzı olarak konuya ‘okuma parça- sı’ adı altında, okuyucu kitlenin dikkatini daha da artırma çabası olarak öne çıkmaktadır.
Bu eser konusuna binaen ilmî, bilimsel, akademik çalışmalar bir tarafa bırakılacak olsa, sürekli okunan ve tabiri caizse ‘elden ele’ dola- şan, yerine göre çok satan ve çok baskı yapan, ama günümüze ve geleceğe dair bir izinin düşmeyeceğini düşündüğümüz çalışmalarla kıyaslandığında, kıyas-ı kabil olmayacak oranda kendini içeriği açısından geleceğe taşıyacaktı. Ki bu konular günün muhataplarının büyük bölümünün ilgi alanında olmayışından ötürü, gelecek nesil bu tür konulara, oluşan eksiklikler- den dolayı bir iştiyak duyacaktır.
_____________________________________________________________________________

lÇağdaşKavramlarveDüzenler,
Ali Bulaç, Çıra Yayınları
27. Baskı, Ocak 2016 İstanbul

Yorumlar

Site Yorum 0